Nafarroako industria-kooperatibak I+G proiektu bat bultzatzen du Nafarroako Unibertsitate Publikoarekin (NUP) eta Alemaniako DEUTZ multinazionalarekin batera, errekuntza-motorrak hidrogeno bihurtzeko, blokeen eta kulaten diseinuan, materialen portaeran eta tentsioen eta nekearen analisian sakonduz. Ekimena asteazken honetan aurkeztu zen sektore pribatuak eta unibertsitatekoak sustatutako berrikuntza energetikoari buruzko Europako jardunaldi batean, NUPeko campusean.
Iruñean, 2026ko otsailaren 11n – Tafalla Iron Foundry (TIF) industria-berrikuntzaren estrategian urrats berriak eta garrantzitsuak ematen ari da. Ildo horretan dago bere azken garapena. Barne-errekuntzako motorrak hidrogenoz funtzionatzeko bihurtzera bideratutako ikerketa-proiektu bat da. Lan-ildo horrekin, industria-kooperatibak bere posizionamendua indartu nahi du, ez bakarrik galdaketa-osagaien fabrikatzaile gisa, baita etorkizuneko motorren diseinuan laguntzaile teknologiko gisa ere.
Ekimen hori, zehazki, DEUTZ multinazional alemaniarraren eta Nafarroako Unibertsitate Publikoaren (NUP) laguntzarekin garatu da, eta hidrogenoarekin lan egiten duten bloke motorren eta kulaten portaeraren analisi integralean oinarritzen da. Hala, funtsezko alderdiak jorratzen dira, hala nola materialen erresistentzia, akatsen agerpena, hauskortasun-fenomenoak, tentsio mekanikoak eta nekea, baita erregai horrek motorraren errendimenduan eta igorpenetan duen eragina ere.
Garapen horretan zuzenean parte hartu dute Luis Enrique Asak, Laborategiko Kudeaketa Sistemaren arduraduna, Metalurgia eta Materialak, eta Atenea Romerok, proiektuen buruak eta berrikuntza-proiektu horren arduradunak, eta haiek aurkeztu zituzten NUPen egindako jardunaldian lortutako aurrerapenak. Kooperatibako Giza Baliabideen eta Gai Juridikoen zuzendari Ignacio Ugalderekin batera egon ziren.
“Asmoa da Tafalla Iron Foundrytik piezak urtzeaz gain, etorkizuneko motorren diseinuan kolaboratzaileak izatearen aldeko apustua egiten dugun bezeroei helaraztea”, azaldu du Romerok. “Horrelako proiektuek aukera ematen digute diseinu horretan trebatzeko, lodierak, teknologiak eta eskakizun berriak ulertzeko, eta galdaketako esperientzia tradizionaletik harago doan euskarria eskaintzeko”, gehitu du.
Ikerketak errekuntza konbentzionaleko motor bat hidrogeno bihurtzea, banku motorrean saiakuntzak egitea eta parea eta potentzia, hidrogenoaren eta airearen kontsumoa, portaera termikoa edo NOx emisioak bezalako parametroen azterketa zehatza egitea aurreikusten du. Aldi berean, galdatutako materialei buruzko saiakuntza espezifikoak egiten ari dira, bai laginetan, bai osagai errealetan, hidrogenoarekiko esposizioaren aurreko eta ondorengo portaera ebaluatzeko.
Proiektuaren ardatz bereizgarrietako bat hidrogenora egokitutako osagaien diseinuari buruzko ezagutza garatzea da, batez ere kulatei eta barne-zirkuituei dagokienez, non erronka tekniko handienak biltzen diren. Lan honek konbinatzen ditu sentsore aurreratua, saiakuntza esperimentalak, fluidoen dinamika bidezko simulazioak (CFD) eta analisi metalurgikoak, etorkizuneko garapen industrialetarako balio handiko datu-base bat sortuz.
“Ikerketa aplikatuaren bidez berrikuntzaren aldeko apustu garbia egiten ari gara”, esan du arduradunak. “Nekeari, tentsioei, nahasketei eta materialen portaerari buruzko datuak lantzen ditugu, ingeniaritzan eta metalurgian adituak oinarri hartuta, eta Nafarroan hidrogeno-motorraren inguruko garapen-ekosistema sortzen laguntzen dugu”.
Proiektuaren aurrerapenak aste honetan eman ziren ezagutzera, “RIDi Energia: Mugaz gaindiko I+G+b emaitzak eta Unibertsitate-Enpresa Esperientziak” jardunaldian, NUPen. Foro horretan, trantsizio energetikoaren arloan esparru akademikoaren eta industrialaren arteko lankidetza-ekimenak aurkeztu ziren.
Ikerketa ildo honekin, Tafalla Iron Foundryk garraioaren eta industriaren deskarbonizazioarekin duen konpromisoa indartzen du, hidrogenoa bektore energetiko gisa aprobetxatzeko aukera emango duten alternatiba teknologikoak aztertuz, zenbait aplikaziotan errekuntza-motorren abantailei uko egin gabe. Aldi berean, kooperatibak lankidetzan, ezagutzan eta balio erantsi handiko industria-soluzioen garapenean oinarritutako berrikuntza-ereduaren aldeko apustua sendotu du.
RIDi Pirineos proiektuaren % 65 Europar Batasunak finantzatu du, Interreg VI-A Espainia-Frantzia-Andorra Programaren bidez (POCTEFA 2021-2027). POCTEFAren helburua Espainia-Frantzia-Andorra mugaren integrazio ekonomiko eta soziala indartzea da.
